هلاکوخان قالاسی‌نين ماجرالاری

به زبان ترکی آذربايجانی



بورا هولاکوخان قالاسيدير. قوجامان قديم آنايوردوم تبريز شهری نين جنوبی اتکلرينده، بير آز ايلخيچی نی کئچندن سونرا،خاصاوان ماحالين رد اولوب، اورميه گولونه ساری گئدنده، بو قالابيزيم ساغيميزدا يئرله‌نير. آذربايجان تاريخينده قالالارين بويوک بير تاريخی و معناسی وار. قالالار آذربايجان ميلتينين کيمليکی و وارليغيله سيخ ايلگی‌ليدير. بو قالالار بيزيم خالقيميزی قرينه‌لر بويو دوشمنلردن قورويوب و آذربايجان ميلتی‌نين سسين، سوزون، و تاريخده حضورون بو گونه دک ديری ساخلايبدير.



گونلرين بير گونونده اوچ قارداش، هر اوچو داغچی و چولچی اورميه گولونون اسکله سينده "سارای " کندين گئريه قويوب، "آغ گنبدی گئچيب، هلاکوخان قالاسينا يولا دوشورلر. هاوالار سويوخدور، و قيش زامانيدير. اونلارين فيکرينده قالانين ذيروه‌سی يوخ، بلکه بو ماحالدان بير الهام آليب ، تاريخی بير ديری شکيلده گورمکيدير. هولاکوخان قالاسی چوخ دونگه بوروخلری بير داغين ذيروه‌سينده يئر ساليبدی. بابک قالاسيندان چوخ سيلديريملی و عظمتلی داغدير. بو قالا، آديندان بئللی اولدوغی کيمی، هولاکوخان مغول زامانيندان قالير. مغوللارين هلاکوخان ائلی يوللارينين اوستونده آذربايجاندان کئچنده تبريزين کناريندا، آغ گنبد ماحاليندا، اوتوراق ائديب و اوزلريندن هلاکوخان قالاسين يادگار قويموشلار.



 بو قالا بير تاريخی آيکان و بير ميلتين وارليغيندان نشانه دير. بو قالانين اوجا اوجا ديوارلاری، طاقچالاری، ايوانلاری و قوش قونميه‌ن قايالاری وار. داغلار بوردا اينسانين سسينه سس وئرير، داغين زيارتچيلری نن دانيشير. گئديکجه قالا اوجالير و اوز تاريخی عظمتين بوردان کئچن داغچيلارا گوسترير. اوچ قارداشلار بير ايکی ساعات يولا دوشندن سونرا، بيربوز باغلاميش سينه‌يه راستلاشيرلار، بير تهلکه‌لی اوچوروم و سيلديريم داش . اوردان رد اولاندان سونرا، بير يوخاريه چيخيب، کيچيک قارداش قارتال آدلی بيرتبريزلی، جاوان آتا، بير کسمه شيکسته سينه گروهی قوناق ايلير، بويوک قارداش باياتيلارلا يولا نردوان قويور:



عزيزيم باخار گئدر، سئل گلر آخار گئدر

بو دونيا بير گوزگودور، هر گلن باخار گئدر.


""قالانين ديبينده بير داش اوليديم،

گلنه گئدنه يولداش اولايديم

اوزاخدان يير چوبانين سسی گلير. چوبانا ياخينلاشيب، قارتال سسله نير:

"برکتلی اولسون قارداش"

چوبان: "الله راست گتيرسين. آ کيشی چوخ گئجيشميسوز، قايدسوز کنده ياخشی اولار."

آرا قارداش، اصلان، سوزه گلير، آدينيز نه؟ آغ گونبدلی سيز چوبان قارداش؟

آديم ممددير. بلی آغ گونبدليه م.



چوبان بير سويملی، هيکللی، سويوخدان شخته دن يانميش و يوزی قوروموش بير اينسانيدير. بو چوبانلار داغلاريلان ياخين ماراقلاری وار. ايللر بويو داغلاردا گزيب چاليشماق، ايللر بويو مطلقا محروميتده ياشايب ، يالنيز حياتين آغير يوکون چکمک اونلارين ايشی اولوب. چوبانلارين آذربايجان ياريخينده چوخ تانينميش کاراکترلاری وار. عمور بويی آنا طبيعتين قوينوندا ياشاماق ، داغاردان دره‌لردن الهام آلماق بو چوبانلارا يونيک و خاص خصلتلر وئريب. اوج قارداشلار ممد کيشی، چوبان قارداشيله چوخ ياخينلاشيب، و اونلاری چوبان قارداش کندده دعوت ائتدی.

چوباندان آيريليب ، خودا حافيظليقدان سونرا يولا دوشدولر.



"گزمه آی کونلوم قوشو غافيل فضای عشقيده

بو گوذرگاهين هر گوشه سينده مين صيادی وار."

بويوک قارداش، ساری گول آدلی بير معلم سوزه گلير.



 "هن بورا هولاکوخان قالاسيدير. باخين او سيلديريم قايالارا. بوردا تاريخ سيزينله دانيشير. بوردا بير ميلتين آيناسی گوزه دئير. آذربايجان ميلتی. بورايا قاباقدان يول يوخدور. گوز ايشله ديکجه سيلديريم داشدان ديوارلاردير. يالنيز قالانی دور ويروب بير ساغ طرفدن يول وار. يولو دوام ائتمک ايچون هر دن دورد ال اياق گئتمه لازيميدير. بورا آذربايجانين آنا توپراقی و اراضيسيندان عبارتدير. آ کيشی دويونجا باخين، آين شاين اودلويون. شاعيرلريميز دئميشکن "بوندان دا گوزل بير داها دوران اولا بيلمز."



بوردا داغچيلارين روحی گويلره اوچور، بير ايستيليق، ذوق، صفا اونلاری و بير هارمونيک احساس اينسانی بورويور . هر باغلی ديل آچيلير، اورکلر فرحله نير. سوز شئر خزينه سی داشير:

"آغ داغلار سنده گوزوم وار آی منده درده دوزوم وار.



گئدين دئين يار گلسين آی منده درده دوزوم وار.

بو سيرا ماهنيلار اوخونور. اوچ قارداش دئمه، بير روح سويله اوچ بدنده. اوچ انسان، قايغی کش ، دوزوملی ، داغ عاشيقی، آذربايجان بالاسی، اوز تاريخينه، اوز وارليغينا فخر ائدن اينسان.

قالانی دور وئروب، قالانين آستاناسيندا بير دوروب، اطرافا سير ائديب، اللهين قودرتينه بير احسن دئينب، بو سوزلر ديله گلير:



بو قالا اوچان قالا، تاريخدن نيشان قالا

آذربايجان ائليندن، اسکيدن قالان قالا.



 قار قالانين ذيروه سينده چوخدور، قاباقا گئديب قالانين ايچين گزمک مومکن اولمايب، فوتوگراف چئکندن سونرا، يولو گئری قايديرلار.



 هاوانين سويوخلوغونا باخمياراق، بدنلری چوخ ايستی، روحلاری شاد، سوينجلی، داماغلاری داغين اورک آچان منظره لريله مست اولوبدور. بو يئرلر آذربايجانين آنا توپراقلاريدير. موغول لاری يولا ساليب، شاهلاری تختلردن آتيب، شاعيرلر بئجرديب ، و قرينه‌لر ديری قاليبدير. فرهاد و شيرين، ليلی مجنون بو داغلاردا اوز سوکيلی لرينين آردينجا گزيبلر.



" منده مجنوندان فزون عاشيقليق استعدادی وار

عاشيق صاديق منم مجنونون آنجاق آدی وار."



 اوچ قارداش داغلارينان قووشوب، سس سسه وئريب، اوز روحلارين داغلارين فرحلنديرن روحی نن قاتيب، بير دن کيچيک قارداش حاجی بابانی سسلنديردی:

منی جور فلک قويموش بيابانلاردا آواره. حبييم گل طبيبيم گل،

گه بو درده ائدک چاره.

دوغروداندا بو دردين هئچ چاراسی اولارمی؟

اصلان بالا قارداشا بويله جواب دئير:

"مبتلای دردی عشقم ال گوتور مندن طبيب

قيلما درمان کيم علاجيم ترکی درمانيندا دير."



 يول دوام ائدير، داغلار اوز سينه سين اوچ قارداشا گئنيشجه سيله آچيب، قارداشلار داغلارلا راز ونياز ائديرله. آخ آذربايجان ميلتی ، اونلارين آتا بابالاری، قهرمان آنالاری داغلار دوشونده ايللر بويو ياشايب، اما هئچ بير زامان ذيللتلره باش ايميوبله.



 قالانين يولو سيلديريم داشلارا گوره چوخ گوزه گلمير. آخشام اولور، ياواش ياواش گوز قارالير. هاوانين سويوغی کسرليدير. اما داغين گوزلليکلری، اونون مهربان سينه‌سی اورکلره روح و قلبلره قوت وئرير. بير ساعات ارتفاعنی آزالداندان سونرا، اصلان بير اياق ياواشلاديب، کولاسين آچيب، بير سودان چورکدن چيخاردير. بير صاف داش اوسته، چوخ ياواش گله گله قارتالين اياقی زويوب، سول قولو شاققيلدی‌نن سينير. قارتالين قولونون قلم اولماسی اوچ قارداشی ايچريدن پوزور، اما هئچ بيری اوزونه گئتيرمير. قارتالين قولو ̃اسلانير، رنگی آتير، اوره‌گی کئچير، اونو سويوخ تر باسير، بير سو آغزينا آلير، بير آز داشلار اوسته اوزانير، ايکی قارداش اونون ترين سيليب، اونو دينديريللر. بير آز سورا قارتال اياقا قالخيب، دئيور، يولوموزدان چوخ قاليب، سرعتله کئتمه‌ميز لازيمدير. يئر سيخ دونوب و چوخ تهلکه لی اولوبدور. هر حالدا يولا دوام ائديرلر. اوچ قارداش او بوز باغلاميش اوچوروما گلير چاتير. قاباغا گئتمک ممکن دئيل، قارتال ، بير دوروب باخير، قولو ساللانا ساللانا سويليور.



"منه بير شيئ اولمايب، باشماغلاريمين آلتی صافدير، اونلاری چيخارديب، ساغ اليمله بو پيچاقينان اياق يئری آچيب، سيزی بو بوزلوخدان و بو اوچورومدان کئچيرده‌ رم . قارتالين بير قولو ̃اسلانا آسلانا بو اراده‌سی اوچ قارداشی بير بيرنه داها قوشدوردو. اينسانيته معنا باغيشلادی. کوراوغلو نون و آذربايجانين قهرمان ائللرين يادا سالدی.



 قارتالين او زامانداکی بير قولو سينميشيدی، و آسيلی ايدی، و او سينيغين دردی اونو سيخيردی، او قهرمانليقی دئمک اولار کی بير سوسيال کاراکتر و خصيصه کيمی اونون آذربايجان آتا آنالاريندان يادگار قالميشدی. او اوچ قارداشين هلاکوخان ماجرالاری بير آنلامدا بير ميلتين اجتماعی کاراکترلارين گوسترير. قارتال ايکی قارداشی آيدين تهلکه‌دن محافظت ائتمک ايچون، اوز جانين يئنی ريسکه معروض ائديب، جمعيته دوشونوردی. بو ائل اوغلو، بو قهرمان آتا و گنج بير آذربايجان بالاسی اوز شجاعت، رشادتين عمل ميدانيندا نمايشه قويدو. اوچ قارداشلار بير باشقا داغچيلارين يارديميله او اوچورومدان ساغلام کئچيب، سونرا خسته خانايا گئديرلر، قارتالين قولو کجه توتولور، بوينوندان آسلانيرسا، اونون آنلی آچيق، باشی اوجا اولور .



بوردا قارتالين هاراينا اوزاخ يولدان جواب وئرن داغچی دوستلاردان دا ياد ايله‌مک لازيمدير. بو دوستلار يورقون آرقين گئجه چاقی بير اوزون يولو ديرماشيب، اوچ قارداشين هارايناگلمه‌لری بير باشقا سوزدور. مين ياشاسينلار. حق اونلارا يار اولسون.